مشکلات شایع پس از زایمان:
دفع ادرار پس از زایمان
ممکن است زائو پس از زایمان به علت فشارهای زایمان نتواند ادرار کند یا اصلا متوجه نباشد که ادرار دارد.
در اینگونه مواقع در ابتدا بهتر است زائو در دستشویی نشسته و آب را باز نگه دارد.معمولا این کار موجب میشود زائو بتواند ادرار کند.اگر موثر نبود،پرسنل بیمارستان با همراهی زائو میتوانند پایین شکم زائو را کمی فشار دهند.اگر باز هم موثر نبود و تا 4 ساعت پس از زایمان زائو نتوانست ادرار کند،اکثر پزشکان سوند ادراری برای زائو میگذارند.همچنین میزان ادرار 2-5روز پس از زایمان زیاد میشود و طبیعی است و همچنین به علت تغییراتی که در بدن زائوها اتفاق میفتد،زائوها بیشتر از افراد دیگر عفونت ادراری می گیرند.به همین علت خانمهای زائو باید علاوه بر اینکه بهداشت را رعایت میکنند آب و مایعات کافی نیز بنوشند و همچنین به هیچ عنوان ادرار خود را نگه ندارند تا به عفونت ادراری مبتلا نشوند.
بعضی از مردم معتقدند که زائو پس از زایمان نباید آب بنوشد.این عقیده کاملا اشتباه است و مصرف آب پس از زایمان برای زائو بسیار لازم است.زائو پس از زایمان به علت خونریزی و عرق کردن زیاد،تشنه است و نیاز به آب دارد.همچنین مصرف آب باعث میشود زائو کمتر به عفونت ادراری مبتلا شود.
نکته مهم برای مادران:
به علت جلوگیری از فشار به محل بخیه،بهتر است چند روز اول پس از زایمان از توالت فرنگی استفاده کنید.
انجام کارهای منزل پس از زایمان
بلافاصله بعد از زایمان طبیعی و یک هفته بعد از زایمان سزارین،زائو میتواند اکثر کارهای سبک منزل را انجام دهد.اما بهتر است تا هفته ششم پس از زایمان،کارهای سخت انجام ندهد و وسایل سنگین بلند نکند.
حداقل در 2-3هفته اول پس از زایمان بهتر است یک نفر به زائو در انجام کارهای منزل کمک کند.به خصوص اگر زائو بچه دیگری داشته باشد.
و اگر زائو از لحاظ جسمی و روحی سالم باشد و مشکل خاصی نداشته باشد،حدود 6 هفته پس از زایمان طبیعی و 8هفته پس از سزارین،به سطح توانایی قبل از بارداری برمیگردد.
همچنین مادران پس از زایمان طبیعی سریعتر از مادران سزارینی میتوانند حرکت کنند،شیر بدهند و فعالیت روزانه را از سر بگیرند.همچنین مقدار خونریزی زائو پس از زایمان طبیعی کمتر است و احتمال عفونت نیز پایینتر است.
دل درد زائو پس از زایمان
پس از زایمان سزارین درد شکمی زائو بسیار شدید است اما پس از زایمان طبیعی،زائو فقط مختصری درد شکمی دارد.
درد های شکمی زائو پس از زایمان را پس درد گویند.پس درد شبیه دردهای زمان پریود است و با خوردن قرصها یا کپسولهای مسکن برطرف میشود.
پس درد در زنانی که قبلا زایمان کرده اند شدیدتر از شکم اولها است.همچنین این درد هنگامی که نوزاد پستان مادر را می مکد شدید تر میشود و پس درد 3تا4 روز پس از زایمان از بین میرود اما گاه تا یک هفته پس از زایمان ادامه دارد که علت پس درد سفت و منقبض شدن رحم برای خارج کردن خونی است که پس از زایمان در داخل رحم باقی می ماند.در واقع پس درد رحم را تمیز میکند که میتوان با خوردن مسکن و با استفاده از ریلاکسیشن،پس درد را کم کرد.معمولا پزشکان برای کاهش درد،کپسول مفنامیک اسید تجویز میکنند.
راه رفتن زائو بعد از زایمان
معمولا1تا2 ساعت بعد از زایمان طبیعی و حداقل 12 ساعت بعد از زایمان سزارین،زائو میتواند از تخت پایین آمده و با کمک همراه یا کمک پرستار چند قدم راه برود.
هرچه مادر پس از زایمان زودتر حرکت کند،سریعتر بهبود میابد و کمتر دچار یبوست،احتباس ادرار،لخته شدن خون در رگهای پاها و... می شود.همچنین وضعیت روحی مادر نیز بهتر میشود.زائو وقتی میخواهد برای اولین بار پس از زایمان راه برود،باید از یک همراه کمک بگیرد.همچنین باید مراقب باشد که در هنگام بلند شدن و راه رفتن سرگیجه و تاری دید نداشته باشد.
مادر در ابتدای بلند شدن بهتر است به روی لبه تخت بنشیند و در صورتی که سرگیجه نداشت،شروع به راه رفتن کند.یک روز بعد از زایمان طبیعی و سه روز بعد از سزارین مادر میتواند بدون کمک راه برود و نیاز به همراه ندارد.
نکته مهمی که مادران باید رعایت کنند استراحت بعد از راه رفتن است.مادران باید سعی کنند پس از راه رفتن استراحت کنند و خود را خسته نکنندوهمچنین مادران باید بدانند راه رفتن بعد از سزارین کمی دشوار است و نباید ناامید یا خسته شوند.
کمر درد زائو پس از زایمان
در دوران پس از زایمان کمر درد طبیعی نیست اما به علت اینکه مفاصل و ماهیچه های خانم ها در دوران پس از زایمان هنوز نرم هستند،بسیاری از زائو ها کمر درد میشوند.
مادر پس از زایمان برای جلوگیری از کمر درد باید به روش صحیح راه برود،بنشیند و وسایل سنگین را از زمین بردارد.
برای کاهش کمر درد،زائو باید استراحت کافی داشته باشد،از سرما خوردن کمر جلوگیری کند و به روش درستی راه برود و بایستد.
همچنین احساس سنگینی زیر دل طبیعی نیست.علت سنگینی زیر دل می تواند افتادگی های رحم،مثانه و...باشد.اگر زائو علاوه بر احساس سنگینی زیر دل،در هنگام عطسه و سرفه،ترشح ادرار داشته باشد،به احتمال زیاد دچار افتادگی رحم و مثانه شده است و برای تشخیص قطعی باید به پزشک زنان یا ماما مراجعه کند.
بهترین راه جلوگیری از افتادگی رحم و مثانه،انجام منظم و روزانه ورزش است.به خصوص انجام روزانه ورزش های کیجل که در جلوگیری از افتادگی رحم و مثانه بسیار موثر است.
وزن و تناسب اندام پس از زایمان
بلافاصله پس از زایمان 5 تا6 کیلوگرم از وزن زائو کم می شود.2تا5روز اول بعد از زایمان نیز 2تا3 کیلوی دیگر از وزن زائو کم می شود.
البته تحقیقات نشان می دهد معمولا 1تا3 کیلو از اضافه وزن دوران بارداری برای همیشه باقی می ماند و از بین نمی رود مگر زائو پس از زایمان ورزش کند.
زائو باید بداند اندازه دور کمر نسبت به قبل از بارداری کمی افزایش می یابد و تنها راه کم کردن آن،انجام ورزشهای پس از زایمان است.
ورزش کردن و پیاده روی روزانه می تواند موجب تناسب اندام و کم شدن وزن پس از زایمان شود.انجام ورزشهای مخصوص و پوشیدن سوتین های مناسب از افتادگی سینه ها تا حدودی جلوگیری می کند.
زائو در دوران پس از زایمان به خصوص اگر به نوزاد شیر خود را میدهد.نباید رژیم لاغری بگیرد اما باید سعی کند کمتر از غذاهای چرب و سرخ کردنی استفاده کند.
کم کردن وزن پس از زایمان باید به تدریج باشد و مادر شیر ده باید وزن خود را با افزایش تحرک و انجام ورزش کم کند تا کم خوردن.اگر مادر شیرده به مقدار کافی غذا نخورد،شیرش کم و بی کیفیت شده و نوزادش دچار سوء تغذیه میشود.همچنین مادر به علت ضعف بدنی دچار احساس خستگی و بی حوصلگی می شود و نمیتواند به خوبی از کودک مراقبت کند.
شکم زائو پس از زایمان به تدریج سفت تر و کوچکتر میشود اما اگر زائو ورزش نکند هیچگاه شکمش به کوچکی و سفتی قبل از بارداری نمیشود.
تنها راه کوچک کردن و سفت کردن شکم پس از زایمان،انجام ورزشهای مخصوص به خصوص ورزشهای شکمی و پیاده روی
روزانه و همچنین داشتن رژیم غذایی مناسب است.
شکم بند های طبی،شکم زائو را کوچک نمی کند بلکه فقط کمک می کنند بزرگی و شلی شکم در ظاهر دیده نشود.البته بسیاری از مادر بزرگها توصیه میکنند پس از زایمان شکم با پارچه ای بسته شود و این را حتی در کوچک کردن شکم موثر میدانند جالب است بدانید شکم مادرانی که زایمان طبیعی کرده اند،سریعتر از شکم مادران سزارینی کوچک میشود!
راهنمایی بهداشتی به مادران پس از زایمان طبیعی
یک روز بعد از زایمان طبیعی میتوانید به حمام بروید.
بخیه های زایمان طبیعی نیاز به کشیدن ندارند.جهت مراقبت از بخیه ها باید محل بخیه را خشک و تمیز نگه دارید.همچنین بعد از هر اجابت مزاج و شستشو،پنبه را به بتادین آغشته کنید و روی بخیه ها از جلو به عقب بکشید.
درد بخیه ها 2تا3 روز پس از زایمان از بین میرود.برای کاهش درد میتوانید از کیسه یخ یا حرارت ملایم سشوار استفاده کنید.
تا 6 هفته پس از زایمان طبیعی نزدیکی نداشته باشید و پس از آن نیز،زیر نظر پزشک یا ماما از وسایل پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
غذاهای نفاخ مثل حبوبات استفاده نکنید.
برای پیشگیری از یبوست که بعد از زایمان شایع است،از میوه جات و سبزیجات به مقدار کافی استفاده کنید.
به میزان کافی آب بنوشید.آب بهترین نوشیدنی پس از زایمان است.
زائو سه تا چهار روز بعد از زایمان در حد پریودی خونریزی دارد که طبیعی است.سپس خونریزی بسیار کم میشود و 10 روز پس از زایمان معمولا از بین میرود.اگر خونریزی بیش از این بود زائو باید به پزشک مراجعه کند.
درد شکم پس از زایمان که به آن پس درد میگویند 3تا4 روز پس از زایمان از بین میرود.این دردها شبیه درد زمان پریود است و معمولا برای تسکین آن پزشک یا ماما به شما مسکن های ساده ای مثل مفنامیک اسید میدهد.
راهنمایی های بهداشتی به مادران پس از سزارین
در هنگام عطسه و سرفه و یا انجام هر عملی که به بخیه ها فشار میاورد،روی بخیه ها را آرام با دست فشار دهید.
تا 6 هفته پس از سزارین نزدیکی نداشته باشید و پس از آن زیر نظر پزشک یا ماما از وسایل پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
غذاهای نفاخ مثل حبوبات استفاده نکنید.
برای پیشگیری از یبوست که پس از زایمان شایع است از میوه جات و سبزیجات به میزان کافی استفاده کنید.
روز سوم بعد از سزارین،پانسمان محل بخیه ها را بردارید و به حمام بروید. و با کف و آب بشویید و از لیف استفاده نکنید.بعد از حمام بخیه ها را خشک کنید و لباس نخی بپوشید..
به میزان کافی آب بنوشید،آب بهترین نوشیدنی بعد از زایمان است..
از غذاهای پر انرژی استفاده کنید تا انرژی از دست رفته در دوران بارداری و زایمان جبران شود.
جهت ویزیت و کشیدن بخیه ها،ده روز پس از سزارین به پزشک مراجعه کنید.
پس از سزارین تا حد امکان راه بروید و تحرک داشته باشید.نشستن و استراحت بیش از حد موجب میشود زائو دیرتر بهبود پیدا کند.
پس از زایمان،درد در محل بخیه ها و شکم طبیعی است و بعد از دو تا سه روز از بین میرود.نگران نباشید.
زائو سه تا چهار روز بعد از زایمان در حد پریودی خونریزی دارد که طبیعی است.سپس خونریزی بسیار کم میشود و 10 روز پس از زایمان معمولا از بین میرود.اگر خونریزی بیش از این بود زائو باید به پزشک مراجعه کند.